เรื่อง: ทพ.พจนารถ  พุ่มประกอบศรี

โรคฟันหรือโรคในช่องปาก  เป็นเรื่องที่ทุกคนเลี่ยงไม่ได้  ฟันผุ  มีหินปูน ต้องไปพบทันตแพทย์ให้รักษา บางคนทั้งๆ ที่รู้ว่าถึงเวลาต้องรักษาแล้ว  แต่พอตั้งใจนัดทันตแพทย์ทีไร  พอใกล้วันนัดมักจะเลื่อนนัดทุกที หรือผลัดผ่อนไปก่อน จริงๆ แล้วความรู้สึกลึกๆ ก็คือกลัวการทำฟัน  คนที่กลัวการทำฟันมีไม่น้อย  หากคุณเป็นอีกคนก็ไม่ต้องอาย พอประมาณได้ว่าสามในสี่ของคนที่มาทำฟันก็มีอาการวิตก หรือหวาดๆ  การทำฟัน จะมากน้อยขึ้นอยู่กับประสบการณ์ที่ได้รับมา

มาสู้กับความกลัวกันดีกว่า
ต้องยอมรับความจริงอย่างหนึ่งว่า  แม้จะผลัดผ่อนการพบหมอฟันไปได้ก็ เท่ากับหลอกตัวเองไปเรื่อยๆ   วันหนึ่งก็ต้องรักษาฟันจนได้  เพราะสถานการณ์บังคับเพราะ คุณจะปวดฟันมากจนทนไม่ไหวนั่นเอง  ความปวดมีมากกว่าความกลัว คุณก็ต้องพึ่งพาทันตแพทย์แบบหลีเกเลี่ยงไม่ได้อีกแล้ว ทันตแพทย์ส่วนใหญ่ต้องการให้คนไข้มาพบในสภาพฟันที่เป็นโรคน้อยที่สุด เพื่อรักษาแต่เนิ่นๆ  มีวิธีการบางอย่างที่ช่วยคุณได้  ให้มีความรู้สึกผ่อนคลายและมีประสบการณ์ที่ดีต่อการทำฟัน

ที่แน่ๆ ควรบอกความจริงกับทันตแทพย์ว่าคุณกลัวการทำฟัน หรือเคยมีประสบการณ์ที่ไม่ดีมาก่อน

ในการทำฟันคุณกลัวอะไร ?
เข็มฉีดยา  แล้วเสียวฟัน  กลัวเสียงเครื่องกรอฟัน  กลัวเครื่องมือรู้สึกสำลักทุกครั้งที่เครื่องมือเข้าปาก  บอกเล่าให้หมดให้หมอของคุณทราบ เพื่อหาวิธีการรักษาที่รัดกุมเฉพาะคุณ เพื่อลดความกลัวนั้น และช่วยให้คุณรู้สึกผ่อนคลายความเครียดลง  เพิ่มความมั่นใจในการทำฟันมากขึ้น

หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับการทำฟันอย่ารีรอที่จะถามคุณหมอให้อธิบายถึงวิธีการ ระยะเวลาการทำฟันให้ชัดเจน ยิ่งคุณรู้ถึงเหตุผลของการรักษารู้ว่าหมอกำลังจะทำอะไร  ความรู้สึกวิตกกังวลของคุณจะลดลง อย่างน้อยก็ช่วยลดความคิด หรือจินตภาพอันน่ากลัวที่วาดมาก่อนจะเข้ามาทำฟันลงได้มากทีเดียว

เตรียมตัวให้ดี นัดวันที่พร้อม…
ก่อนวันนัดทำฟันควรนอนหรือพักผ่อนให้พอ กินอาหารพออิ่ม  งดพวก  ชา  กาแฟ น้ำดื่มที่มีคาเฟอีน ซึ่งจะกระตุ้นให้คุณตื่นเต้นมากกว่าปกติ  
หากคุณเครียดมาทั้งวันจากการทำงาน  แล้วเย็นนั้นมีนัดกับทันตแพทย์ต้องทำฟันแล้วละก็ไม่ค่อยจะเหมาะนัก แต่ควรนัดในเวลาที่ว่างที่สุดไม่ใช่ต้องขับรถลุยจราจรติดขัดเพื่อมาให้ทันเวลา เพราะจะยิ่งทำให้เครียด ทั้งเครียดทั้งกลัว  เครียดจากรถติดยังไม่ทันหายก็ต้องกระหือกระหอมมานั่งเก้าอี้ทำฟัน แล้วเวลาทำฟันก็มีจำกัด ทันตแพทย์ก็เครียดด้วยเช่นกัน วันที่ดีที่สุดน่าจะเป็นวันหยุด อาจจะเป็นตอนเช้าวันเสาร์หรืออาทิตย์ที่คุณปลอดจากภาระกิจใดๆ

อีกวิธีหนึ่งทีดีถ้าคุณกลัวมากๆ  ก็น่าจะไปทำความคุ้นเคยกับบรรยากาศของคลินิกฟันเสียก่อน ทำความคุ้นเคยกับเครื่องมือ  กับทันตแพทย์  โดยเริ่มต้นจากการทำฟันที่ใช้เวลาสั้นๆ  ไม่นานนักหรือไม่ต้องอ้าปากนาน  เช่น  การตรวจฟัน  การจัดฟัน  ถ้าหากคุณผ่านขั้นตอนนี้ไปด้วยดี  แล้วความกลัวจะลดลง  ความกล้าจะมากขึ้น ความมั่นใจจะตามมาอีกโขเลย

ขณะทำฟันพยายาม เอาใจไปอยู่ที่อื่นให้ไกลๆ การทำฟัน   เช่น  อาจสวมหูฟังเพลงบรรเลงสบายๆ เพราะอย่างน้อยที่สุด หูคุณก็ไม่ได้ยินเสียงเครื่องกรอ คิดถึงสิ่งที่ชอบ เช่นทะเล ชายหาด  เสียงคลื่นซัด คิดถึงทุ่งกว้างอันเขียวขจี

คลายความเครียดด้วยการควบคุมการหายใจ  หายใจเข้าช้าๆ  นับ 1-7  พัก หายใจออกช้าๆ การควบคุมการหายใจแบบนี้  จะช่วยให้คุณคลี่คลายได้มากทีเดียว

อันนี้สำคัญมาก “คิดดี” คิดให้เป็นบวกไว้ก่อน เช่น

“เราทำได้”

“หมอฟันทำฟันไม่เจ็บหรอก”

หากเราคิดไปในทางลบตลอด ก็ยิ่งสร้างความรู้สึกไม่ดีแต่ต้น  เช่น  ต้องเจ็บแน่ หรือเริ่มไม่ไว้ใจหมอ ความคิดแบบนี้อย่าให้เกิดเลยครับไม่ช่วยอะไรเลย กลับจะทำให้กลัวทำฟันมากขึ้นเปล่าๆ 

ลองดูนะครับวิธีที่เล่ามา  จะช่วยให้คุณที่กลัวการทำฟันรู้สึกมั่นใจและกล้าที่จะไปพบ ทันตแพทย์มากขึ้น  เพื่อดูแลรักษาสุขภาพฟัน  และช่องปากให้ดีตลอดไป